Hướng dẫn cách day một số huyệt giúp giảm say tàu xe

Triệu chứng kinh điển của say tàu xe là buồn nôn. Các triệu chứng phổ biến khác bao gồm thường xuyên ngáp, tăng tiết nước bọt, ợ hơi, nhức đầu, mỏi mắt, chóng mặt, buồn ngủ, mất phương hướng, khó tập trung,...

1. Các huyệt có tác dụng chống say tàu xe

1.1. Huyệt nội quan 

Theo Y học cổ truyền, huyệt nội quan có tác dụng định tâm an thần, thư trung, hòa vị, trị buồn nôn, nôn, đầy bụng. Nghiên cứu chỉ ra rằng day huyệt nội quan có hiệu quả trong điều trị say tàu xe.

• Cách thực hiện: Dùng đầu ngón tay cái đè vào huyệt nội quan với lực phù hợp và di chuyển theo vòng tròn khoảng 10 đến 20 giây để tạo cảm giác căng, tức, tê, nặng tại vị trí huyệt. Thực hiện trước lúc khởi hành 30 phút và có thể lặp lại mỗi 30 phút/lần trong quá trình di chuyển.
• Vị trí huyệt nội quan: Huyệt nằm cách lằn chỉ cổ tay 2 thốn (1/6 khoảng cách từ lằn chỉ cổ tay đến lằn chỉ khuỷu tay) giữa hai gân cơ gan tay lớn và gan tay bé.

1.2. Huyệt hợp cốc

• Xác định vị trí huyệt bằng cách khép hai ngón cái và ngón trỏ thì huyệt nằm ở khe giữa khối cơ nằm giữa hai xương ngón tay I và II.
• Dùng ngón cái tay bên kia bấm mạnh vào huyệt, càng mạnh càng tốt, sao cho xuất hiện cảm giác tê tức đến mức rất khó chịu là được.
• Day bấm luân phiên cả hai tay liên tục trong 10-15 phút. Có thể tự mình day bấm từng bên hoặc nhờ người khác day bấm đồng thời hai huyệt ở hai bên.
• Hiệu quả của thao tác được đánh giá bằng sự giảm hoặc mất các triệu chứng say xe.

1.3. Huyệt thần môn

• Huyệt nằm ở trên lằn cổ tay chỗ lõm giữa xương trụ và xương đậu. 
• Thực hiện bằng cách sử dụng bàn tay phải ôm chặt lấy cổ tay trái, dùng ngón tay cái tay phải ấn mạnh vào huyệt, vừa bấm vừa day chừng 5 - 10 phút.

1.4. Huyệt tam âm giao

• Huyệt nằm phía trên mắt cá trong chừng 3 tấc, huyệt ở bờ sau trong xương chày. 
• Thực hiện ấn huyệt bằng cách tay phải ôm cổ chân phải dùng ngón cái bấm vào huyệt từ nông đến sâu và thấy căng tức là được. 
• Bấm chừng 5 - 10 phút.

1.5. Huyệt quan xung

• Huyệt quan xung nằm ở phía ngoài của móng tay ngón nhẫn (ngón 4). 
• Dùng bàn tay trái úp vào bàn tay phải ôm lấy 4 ngón tay, dùng ngón cái bấm vào vị trí huyệt, vừa bấm vừa day trong 5 - 10 phút.

2. Một số phương pháp giúp giảm say tàu xe

• Nhĩ áp: Phương pháp này sử dụng hạt của cây vương bất lưu hành, còn có tên gọi là vảy ốc, cây xộp, trâu cổ, bị lệ, cơm lênh, mộc liên… dán tại vị trí các huyệt trên loa tai sau đó kích thích bằng cách ấn và day.
• Nghiên cứu cho thấy tác động từ nhĩ áp cải thiện đáng kể các triệu chứng buồn nôn, ợ hơi, chóng mặt, nhức đầu, mỏi mắt... qua đó giúp phòng ngừa say tàu xe. Kết quả đạt được tương đối nhanh, hiệu quả có thể xuất hiện ngay sau khi nhĩ áp.
• Làm quen với kích thích gây say tàu xe: Phương pháp này có thể tốn nhiều thời gian, nhưng khi tiếp xúc liên tục với các kích thích gây say tàu xe các triệu chứng thường hết trong vòng 24 đến 72 giờ. Tuy nhiên, nếu khoảng cách giữa các lần tiếp xúc lớn hơn một tuần, bạn có thể không đạt được thói quen lâu dài.
• Tránh đọc sách khi đang ngồi trên ô tô, máy bay hoặc thuyền
• Chọn chỗ ngồi phù hợp, nơi có ít chuyển động hơn và có thể nhìn thấy đường chân trời: Trong xe ô tô hãy chọn ghế phía trước hoặc chủ động lái xe, không ngồi trên ghế quay mặt về phía sau. Chọn chỗ ngồi ở giữa, gần cửa sổ khi đi ô tô, thuyền hay gần cánh máy bay khi đi máy bay.
• Ngoài ra, hãy tập trung nhìn vào một vị trí cố định, nhìn ra cửa sổ phía chân trời để quan sát chuyển động của đường chân trời hoặc nhìn vào một vật ở xa. Vào ban đêm, hoặc trong một con tàu không có cửa sổ, chỉ cần nhắm mắt lại hoặc chợp mắt nếu có thể.
• Chú ý vào nhịp nhở và thở có kiểm soát
• Tránh nicotine (nếu bệnh bạn là người hút thuốc), tránh ăn thức ăn cay hoặc dầu mỡ, đồ uống có gas ngay trước và trong khi đi ô tô, máy bay.
• Nghe nhạc dễ chịu.

3. Tại sao bấm huyệt có thể giúp giảm say tàu xe

• Do nội thương bị hư tổn, dẫn đến tình trạng khí huyết hư nhược làm cơ thể trở nên yếu hơn.
• Do tâm trạng căng thẳng và không thoải mái làm ảnh hưởng đến chức năng của Vị (dạ dày).
• Do các vấn đề về đàm hỏa đi ngược lên trên, gây nhiễu loạn và làm cho khí huyết không thể nuôi dưỡng não đúng cách, mắt và tai (thanh khiếu). Điều này dẫn đến việc cơ thể tiếp nhận và xử lý thông tin bị sai lệch.

4. Phương pháp day huyệt giúp giảm say xe không dành cho ai?

• Người có vết thương, viêm nhiễm, loét trên vùng da ở vị trí huyệt.
• Người mắc các bệnh lý như bệnh ưa chảy máu, bệnh truyền nhiễm cấp tính, hoặc đang trong tình trạng suy kiệt.
• Phụ nữ mang thai cần thận trọng khi thực hiện bấm huyệt.

5. Những điều kiêng kỵ khi áp dụng phương pháp day huyệt giúp giảm say tàu xe

• Khi thực hiện day huyệt giúp giảm say tàu xe; người bấm huyệt phải cần dùng ngón tay cái day và ấn với lực vừa đủ lên huyệt. Nên dùng phần đầu ngón tay để day và ấn; không dùng phần móng tay để tránh tổn thương lên da.
• Hạn chế uống rượu bia, sử dụng các chất kích thích như cà phê, nước trà đặc; không nên ăn no quá hay để quá đói. Trước khi lên xe khoảng 1 tiếng đồng hồ hãy ăn nhẹ một món ăn nào đó.
• Luôn giữ tinh thần thoải mái, lạc quan và tránh lo âu, sợ hãi.
• Rèn luyện thể thao mỗi ngày, thư giãn nghỉ ngơi phù hợp để tinh thần luôn ổn định và cải thiện sức khỏe tốt hơn.